Próg podatkowy w górę: 140 czy 171 tys. zł? Liczymy, ile naprawdę zyska JDG

Próg 120 000 zł, od którego zaczyna się 32% PIT, stoi w miejscu od 2022 roku — a płace w tym czasie urosły o ok. 60% (minimalna: z 3 010 zł do 4 806 zł, prognozowane przeciętne: z 5 922 zł do 9 420 zł). Efekt: co roku w drugą stawkę wpada kilkaset tysięcy nowych podatników, którzy cztery lata temu byliby daleko od progu. W Sejmie leżą właśnie trzy inicjatywy, które mają to zmienić — na 140 tys. albo aż na 171 tys. zł. Zamiast powtarzać nagłówki, policzyliśmy co do złotówki, co każda z nich oznacza dla JDG na skali podatkowej — i dlaczego najciekawszy skutek wcale nie dotyczy tych, którzy już płacą 32%.

Co konkretnie leży w Sejmie (stan na 4 lipca 2026)

Skąd te kwoty? Projekt Polski 2050 to po prostu podniesienie o 20 tys. zł, finansowane — według autorów — podatkiem cyfrowym, podatkiem od zysków banków i wyższą akcyzą na alkohol (koszt: ok. 9 mld zł rocznie według projektu, niecałe 12 mld zł według Ministerstwa Finansów). Petycja idzie dalej i proponuje mechanizm zamiast jednorazowej podwyżki: próg równy dwukrotności rocznej mediany wynagrodzeń. Mediana z czerwca 2025 to 7 138 zł miesięcznie, czyli 85 656 zł rocznie — stąd 171 312 zł, po zaokrągleniu 171 tys. Taki próg indeksowałby się sam, bez czekania na decyzję polityków. Koszt szacowany przez sejmowych ekspertów: ok. 19,7 mld zł rocznie.

Zanim policzymy zyski: 32% nie zaczyna się przy 120 tys. dochodu

To najczęściej pomijany szczegół w artykułach o progu. Stawka 32% liczy się od podstawy opodatkowania, a nie od dochodu — a podstawa to dochód pomniejszony o zapłacone składki społeczne. Na pełnym ZUS-ie (z chorobowym) to w 2026 roku 1 926,76 zł miesięcznie, czyli 23 121 zł rocznie.

W praktyce: prowadząc JDG na skali z dużym ZUS-em, w 32% wpadasz dopiero przy dochodzie ok. 143 000 zł (120 000 + 23 121 zł składek). Jeśli Twój dochód to np. 135 tys. zł rocznie i zastanawiasz się, ile zyskasz na podniesieniu progu — odpowiedź brzmi: nic, bo 32% jeszcze Cię nie dotyczy. Warto to sprawdzić na własnych liczbach, zanim podłączysz się pod entuzjazm nagłówków.

Drugi praktyczny skutek progu, o którym mało kto pisze: skok zaliczki w trakcie roku. Przy stałym dochodzie ok. 16 700 zł miesięcznie (200 tys. rocznie) podstawa narastająco przekracza 120 tys. we wrześniu — i miesięczna zaliczka PIT rośnie z ok. 1 470 zł do ok. 4 000 zł, a od października do ok. 4 420 zł. To niemal potrojenie z miesiąca na miesiąc. Jeśli planujesz płynność tylko na podstawie zaliczek z pierwszej połowy roku, jesień potrafi boleśnie zaskoczyć.

Ile realnie zyskasz na podniesieniu progu

Mechanika jest prosta: każda złotówka podstawy, która zamiast 32% zostanie opodatkowana 12%, to 20 groszy oszczędności. Maksymalny zysk jest więc ograniczony: przy progu 140 tys. to 20% × 20 000 zł = 4 000 zł rocznie, przy progu 171 tys. — 20% × 51 000 zł = 10 200 zł rocznie. Pełną korzyść osiągają dopiero ci, których podstawa przekracza nowy próg.

Roczna oszczędność w PIT dla JDG na skali (duży ZUS z chorobowym, bez kosztów):

Składki zdrowotnej (9% dochodu na skali) żaden z projektów nie zmienia — zysk dotyczy wyłącznie PIT. Dla porównania: autorzy projektu Polski 2050 szacują, że w 2027 r. w drugim przedziale znajdzie się ok. 3 mln podatników, z czego 1,6 mln z dochodem powyżej 140 tys. zł zyskałoby właśnie ok. 4 tys. zł rocznie — nasze wyliczenia dla JDG się z tym zgadzają.

Najciekawszy skutek: liniowy przestaje się opłacać dużo później

Dla JDG podniesienie progu to nie tylko „niższy podatek na skali" — to przesunięcie granicy opłacalności między skalą a liniowym. Skala ma niższą stawkę do progu (12% vs 19%), ale wyższą składkę zdrowotną (9% vs 4,9%). Liniowy wygrywa dopiero wtedy, gdy odpowiednio duża część dochodu wpada w 32%. Im wyższy próg, tym później to następuje.

Policzyliśmy punkt, w którym suma PIT + składka zdrowotna + ZUS zrównuje się na obu formach (duży ZUS, bez kosztów, z odliczeniem zdrowotnej na liniowym):

Wniosek praktyczny: jeśli Twój dochód mieści się w przedziale ok. 176–233 tys. zł i jesteś dziś na liniowym, uchwalenie któregokolwiek z projektów powinno uruchomić u Ciebie ponowną kalkulację formy opodatkowania na 2027 rok. Przy 200 tys. zł dochodu różnica wygląda dziś tak: skala kosztuje łącznie ok. 68 000 zł rocznie, liniowy ok. 63 700 zł — liniowy wygrywa o ~4,3 tys. Przy progu 171 tys. skala kosztowałaby ok. 57 800 zł — i to ona wygrywałaby o blisko 6 tys. zł. Jedna ustawa potrafi odwrócić wynik tego porównania.

Ryczałtowców zmiana progu nie dotyczy w ogóle (płacą od przychodu, bez skali) — ale skoro porównujemy: przy 200 tys. zł przychodu bez kosztów ryczałt 12% kosztuje łącznie ok. 53 900 zł i pozostaje najtańszy. Cała zabawa progiem rozgrywa się między skalą a liniowym.

Powyższe tabele liczą modelowy przypadek — Twój wynik zależy od realnych kosztów, przychodów i wariantu ZUS. Szybkie porównanie form na własnych liczbach zrobisz w kalkulatorze B2B, a jeśli chcesz widzieć bieżące podatki policzone z realnych faktur (zaciągniętych prosto z KSeF, bez przepisywania kwot do arkusza) — to robi za Ciebie AUTOPILOT.

Wejdzie czy nie wejdzie?

Argumenty za: presja polityczna jest realna (prezydent publicznie deklaruje podpis pod projektem 140 tys.), a zamrożony od 2022 r. próg to coraz bardziej oczywisty „cichy podatek" — fiskus zyskuje co roku na samym wzroście płac. Argumenty przeciw: dziura 9–19,7 mld zł rocznie, sceptycyzm ekspertów wobec wskazanych źródeł finansowania i twarde „nie pracujemy nad tym" ze strony Ministerstwa Finansów. Sejmowe Biuro Ekspertyz zarekomendowało nieuwzględnianie petycji o 171 tys. — mimo to komisja przekazała ją dalej, do Komisji Finansów Publicznych.

Nasza ocena (traktuj jako komentarz, nie prognozę): wariant 140 tys. od 2027 r. jest politycznie możliwy, wariant 171 tys. z automatyczną indeksacją — mało prawdopodobny w tej kadencji, choć sam mechanizm wiązania progu z medianą płac jest merytorycznie najciekawszą propozycją z całej trójki.

Co zrobić dziś, jeśli prowadzisz JDG

1. Nie zmieniaj formy opodatkowania „na zapas" — decyzję na 2027 r. podejmiesz na początku 2027 r. (do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie), gdy będzie już wiadomo, czy próg się zmienił.
2. Sprawdź, czy próg w ogóle Cię dotyczy — licz od podstawy (dochód minus składki społeczne), nie od dochodu. Granica 32% to przy pełnym ZUS-ie ok. 143 tys. zł dochodu.
3. Jeśli jesteś na skali i przekraczasz próg w trakcie roku — zaplanuj płynność na skok zaliczki (w naszym przykładzie: z ~1,5 do ~4,4 tys. zł miesięcznie).
4. Jeśli jesteś na liniowym z dochodem 176–233 tys. zł — obserwuj losy projektów. To Ty jesteś grupą, dla której ta zmiana może znaczyć najwięcej, bo otwiera powrót na skalę.

Jak to policzyliśmy

Wszystkie kwoty pochodzą z silnika podatkowego AUTOPILOTA — tego samego, który liczy podatki na realnych danych użytkowników. Założenia: stałe podatkowe 2026 (próg 120 tys. zł, kwota wolna 30 tys. zł, stawki 12/32%), duży ZUS ze składką chorobową (1 926,76 zł/mies.), składka zdrowotna 9% na skali i 4,9% na liniowym (z odliczeniem w ramach limitu), dochód = przychód (bez kosztów), rozliczenie indywidualne, bez ulg. Scenariusze progów 140 i 171 tys. zł liczone według ustawowego wzoru skali z podmienionym progiem. Twoje liczby będą inne, jeśli masz koszty, ulgi, wspólne rozliczenie albo inny wariant ZUS — dlatego licz na własnych danych, nie na przykładach z artykułów. Także naszych.

Masz pytania o swój przypadek albo chcesz podyskutować o zmianach w podatkach? Wpadnij na nasz Discord — tam na bieżąco komentujemy losy tych projektów i rozwijamy AUTOPILOT razem z użytkownikami.

Źródła

• Infor: Podwyżka pierwszego progu podatkowego do 171 000 zł — decyzja Sejmu
• Forsal: Nie 120 tys., lecz 171 tys. zł — powrót do powiązania progów z gospodarką
• Infor: Drugi próg podatkowy do 140 tys. zł — Polska 2050 składa projekt, koszt to 9 mld zł
• Rzeczpospolita: Minister finansów — rząd nie pracuje nad podwyższeniem drugiego progu
• PAP Biznes: Projekt prezydenta — wyższy próg podatkowy w PIT, rodzice dwójki dzieci bez podatku
• PIT.pl: Projekt podwyższenia progu podatkowego — szczegóły